ATALARIMIZ NE DEMİŞ?
Necmettin TURAN
Emekli Milli Eğitim Şube Müdürü
İnsanlar her fırsatta söze böyle başlarlar. Konuşmalar o güzelim sözlerle başlar. Sonuçta “Söz gümüşse sükut altındır” diyerek az konuşmanın gereğini vurgularlar.
Atasözlerinin özünde, bir toplumun hayatı nasıl gördüğünü, insan unsurunun öneminin ön plana aldığını, ve toplumdaki uyulması gereken kurallarının anlatıldığını görürüz.
Çok kere nasihat vardır: “Sakla samanı gelir zamanı” gibi. Bazen sabretmek, beklemek hayır getirir anlamında: “Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır”, diye. İnsanın beklemeyi bilmesinin gereği belirtilir.
İnsanlar bu güzel sözlerin doğruluğuna sığındıkları gibi, zaman zaman anlamsızlıklarından bahsederler. “Dost acı söyler”, peki düşman tatlı mı söyler?, diye eleştirilir ama “Dost kara günde belli olur” atasözünü insanlar başını sallayarak onaylarlar.
Atasözlerimiz akılda kalsın, nesilden nesile aktarılsın diye nazım şeklinde de söylenir. “Seyrek git dostuna/Kalksın ayak üstüne” gibi atasözlerinin akılda tutulması da kolay olur. Sosyal ilişkilerden uzak, içe dönük, dostluğa değer vermeyen insanlar için: “Eşeği düğüne çağırmışlar, ya odun eksik ya su” şeklinde sözler örnek verilir.
Nerden bakarsak bakalım, atasözleri hepimize aittir, sahibi biziz ve edebiyatımızın önemli parçasıdır. Her atasözü bir tecrübedir, her atasözü bir tavsiyedir ve nasihattir.
Ben burada çok değer verdiğim yüce peygamberimizin bir hadisinden bahsetmek istiyorum.
“Her şey bir şeydir, tezek de bir şeydir, cahil hiçbir şeydir.” Dün de öyleydi, bugün de öyle yarın da öyle olacak. Hiçbir zaman bir cahil bir tezekten değerli olmayacak. Hele cahilliğini kabullenmeyen ve alime ders vermeye kalkan cahillerin bir kaçı bile bir tezekten değerli değildir.
O cahil ki insan öldürür, o cahil ki orman yakar, o cahil ki çocukları sakat edip dilendirir. Ve en kötüsü o cahil ki topluma fitne sokar. Bunlar da insan sevgisi yoktur. Ölsün diye insanlar, canlı bomba olurlar.
Adeta toplumun faydasına olan her şey onun zararınaymış gibi olayları algılar. Onun için doğrular sonuna kadar eğridir. Ben bunun üzerine etkili bir eğitim sistemiyle gidilerek yok edilebileceğini her fırsatta yazacağım.
Evet, cahil hiçbir şeydir.
