KAĞIZMAN BALINA NAZAR MI DEĞDİ?
Kağızman balı Anzer balından üstün ama Pazar da göze mi geldi de tezgahtan kalktı. Kapalı Çarşı’da, Mısır Çarşısı’nda 1990’lı yıllara kadar birinci sınıf bal, kaliteli bal, en fiyatlı bal olarak pazarlanan Kağızman balı, Hakkari, Bitlis, Van, Pervari, Tuzluca balı yanında sözü edilmez değeri düşük bir bal olarak kaldı.
Tuzluca balı bile son yıllarda Kağızman balının üzerinde bir fiyatla satılır oldu. Kağızman balının Anzer balından üstün olduğunu savundu Kağızmanlı aracılar. Nedeni sorulduğunda Kağızman balının deniz seviyesinden 1200 metre yükseklikte, Aras Vadisinde, dere yatağında açan bin bir çeşit kır ve yayla çiçeğinden elde edildiğini belirttiler. Son derce pişkin ve su oranının düşük olduğunu söylene arıcılar: Bizim balımız Kağızman Aras ve Dere yatağında olduğundan son derece pişkindir. Hem dağ meyvesinden, hem bağ meyvesinden, hem dağ çiçeğinden, hem bağ çiçeğinden yani bin bir türlü çiçekten gelen baldır.
Anzer balının kilosunu ayyuka çıkardılar. Anzer balı deniz seviyesinden 3000 metre yükseklikte bir yayladan elde ediliyor. Bu yaylada yüz çiçek varsa Kağızman Aras Vadisi ve Dere Yatağı’nda bin çeşit çiçek var. Biz de bal üretimi daha kaliteli ve daha çok yapılmaktadır.
Kağızman bal veriminin Anzer’e göre daha fazla olmasının nedenini açıklığa kavuşturmakta yarar var. Anzer yaylası 3000 metre yükseklikte olduğu için orada bal yapan arılar soğuk hava şartlarından dolayı gündüz kovana taşıdıkları balı gece tüketmektedirler. Çünkü yüksek yerlerde geceler çok soğuk geçmektedir. Arı bu soğuklardan korunmak için gündüz taşıdığı balı tüketmek ve canını kızdırmak zorunda kalır. Bu yüzden Anzer’den bal alan arıcıların verimi düşük olur. Böyle olunca da az bal alınan Anzer’in reklamını yapıp kaliteli bal alıyoruz, balımız çünkü az orandadır, diye yaygara yapıp reklamla ballarını diledikleri yüksek fiyata pazarlıyorlar. Madem ki Anzer balı çok kalitelidir, her derde devadır, çıksın bir Anzer yaylasında kışlayan arıcı desin ki benim Anzer yaylamın balı Kanser hastalığını tedavi etti, veya her hangi ölümcül bir hastalığı yendi desin. Diye bilir mi? Diyemez çünkü Anzer balını 620 TL’den alıp yiyen hiçbir hasta kanser gibi asrın bir hastalığını yenemedi. Bal besleyicidir, enerji vericidir. Geliştiricidir. Ancak Kanser gibi bir hastalığı yenici değildir. Bunu ne Anzer balı başarabilir, ne Kağızman balı.
Kağızman balı gerek pişkinlik olarak, gerek kalite olarak Anzer balından üstündür. Kars yaylasının balı bile Kağızman balının kalitesinde değildir. Çünkü Kars yaylası da Kağızman dere yatağına göre yükseklerdedir. Pişkinlik konusunda ne Anzer balı, ne de Kars yaylasının balı Kağızman’ı tutamaz.
Biz Kağızmanlı arıcılar olarak Aras Nehri Havzası’nda yer alan Kağızman’ın denizden yüksekliği 1200 metre olduğundan dolayı Kafkas Arılarının yaptığı “Kağızman Dere Balı”nın pişkinlik ve çiçek fluryası bakımından Anzer balından üstün olduğu iddia ediyoruz.
Osmanlı döneminde Rus Çarları’nın, Osmanlı Padişahlarının hatta Urartular ve Sakalar döneminde bu devletlerin hükümdarlarının tercihi olan Kağızman “Bin Derdin Dermanı” olarak tanınmış ve bilinmiştir.
Kağızman balının en büyük özelliği keskin kokusuyla, su ve şeker oranının çok düşük olmasıdır.
Aras Nehri boyunca uzayan, Şah Yolu Sıradağları ve Kaş Sıradağları eteklerinde yer alan Çayarası, Değirmendere, Kuloğlu, Panavas, Manavas, Dırapenek, Har, Karabağ, Terçivan gibi yerleşim yerlerinden elde edilen Kağızman Balı, Kağızmanlı arıcılar tarafından övülerek, kilosu 620 TL’den satılan Anzer balından üstündür.
Bizde ki bitki ve çiçek çeşidi Türkiye’nin hiçbir tarafında yoktur. Ancak bizim balımızın reklamı yapılmadığından Pazar bulamamıştır. Bu yüzden de satışı çok düşüktür. Pekmez fiyatına satılmaktadır. Anzer balı ile kıyaslanacak olursa bizim balımız o balın iki katı para etmesi gerekiyor.
Rize’de kurulan arcılar birliği büyük reklamlar yaparak kendi ballarını ön plana çıkarmışlardır. Bitki bilimciler gelip incelesinler. Bizim çiçek türümüz onlardan belki de 500 fazladır.
Anzer, Anzer diyorlar, Anzer balı diyorlar, Anzer yaylasına sanki başka çiçek türleri gökten zemmillemi indirilmiştir. Anzer’de bulunan çiçek türlerinin onda dokuzu Kağızman’da mevcuttur. Kağızman’da olan çiçek türlerinin çoğu da Anzer’de yoktur.
Biz Kağızmanlı arıcılar olarak iddia ediyoruz. Anzer balını da Kağızman balını da tahlile tabi tutsunlar. Uzmanların gözüyle her iki bal da incelensin, o zaman Kağızman balının kalitesi ortaya çıkacaktır.
Kağızman balının kokusu hiçbir yörenin balında bulunmamaktadır. Çünkü bize de on çeşit kekik otu mevcuttur. Bu kekiklerin sayısı hiçbir yöre de yoktur. Biz de olan ballı baba çiçek türünün çokluğu yine aynı. Üç çeşit bizde gümüşlü süpürge türü mevcuttur. Botanikçiler gelip Kağızman çiçek türlerini inceleyebilirler. Biz de olan çiçek çeşitlerini incelediklerinde balımızın bin bir çiçekten geldiği görülecektir.
Kars Düzü’nün balı bile Kağızman balıyla boy ölçüşemez. Bir kere bizde kır çiçeği var. Aras Vadisi’nin sıcaklığı sayesinde pişkinlik olayı var bizim baldı. Bu özellikler Türkiye’nin hiçbir yerinde yoktur.
Kara Kovan balı diyorlar. Fenni olmayan kovanlarda elde edilen bu balı yine bizim Kağızman balının dört beş katı yüksek fiyatla satıyorlar. Kara Kovan balının tek özelliği mumun arı tarafından yapılmasıdır.
Kağızmanlı arıcılar mağaza denilen bölümlerdeki çerçeveler üzerine fabrika imalatı olan lis dediğimiz mum perdesini asmaktadır. Arılar bu mumun üzerindeki gözenekler üzerine mum işleyerek taşıdıkları balı bu gözlere yerleştirmektedirler. Dışarıdan gelen bu doğal bal kara kovanda da fenni kovanda da aynı kalitede olan baldır. Ancak iklim ve çiçek farkı ile değeri ayrılır.
Bizim süzme olarak pazarladığımız bal kara kovan balının aynısıdır. Mumsuzdur. Mum zaten yenilmiyor, yenilse de bir vitamin değeri bulunmamaktadır. Bazı uyanıklar kara kovan balı diyerek insanları kandırıyor değerinden fazla para elde ediyorlar. Tıpkı Anzer balını çok yüksek bir fiyatla pazarlayanlar gibi.
Biz Kağızmanlı arıcılar olarak tüketicilerin bu reklamlara kanmamalarını, yüksek fiyatta satılan balların öyle dendiği gibi olmadığını bildirmek ve onları uyarmak istiyoruz. Bu Anzer balıdır, bu kara kovan balıdır, kalitelidir, yüksek fiyatlıdır diye kimse kanmasın, aldanmasın. Bizim Kağızman balının tahlilleri ortadadır. Kara kovan balının da, Anzer balının da Kağızman balının da tahlilleri yapılsın ve ortaya konulsun, ak nedir, kara nedir mutlaka görülecektir.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Kars İl Kontrol Laboratuarı Muayene ve Aniliz Raporu’na göre Kağızman Balı’nın Glikoz Fruktoz sonucu % 75.6’dır. Nem oranı %16.2’dir. Sakaroz oranı %3.8’dir.
Glikozit, bitkilerde bulunan tabii glikoz birleşiklerinin ortak adıdır.
Früktoz, meyve şekeridir. Sakaroz, şeker kamışı veya şeker pancarı şekeridir. Ki bu şeker oranı yani Sakaroz oranı Kağızman balında %3.8’dir. Bu da gösteriyor ki Kağızman balı tamamen doğal bir baldır. Nem oranının düşük olması da bu balın pişkinlik göstergesidir.
Anzer gibi yaylalarda elde edilen balların nem oranı daha yüksek ve glikozit ile fküktoz oranı düşüktür. Bu gibi oranlara sahip yüksek yerlerin bal kalitesi de düşük olup Kağızman balının gerisindedir.
Kağızman balının kalitesi var ama değeri yok. Bu da gerekli reklamın yapılmamasından, önemli pazarı olmamasından kaynaklanmaktadır, diye konuştular. Kalite konusunda bir eşi benzeri bulunmayan ve içinde bir sürü vitaminler ve manereller barındıran Kağızman balının bilimsel araştırmalar sonucunda beş yüze yakın hastalığa faydalı olduğu belirtilmiştir.Bu faydalardan bir kaçı şöyledir: Kağızman Balı iyi bir koruyucudur: Antibakteriyel özelliğinden dolayı içinde birçok gıda bozulmadan saklanabilir. Mideye kuvvet verir: Baldaki şeker emilimi en kolay olan şeker olması ve Hazmı gerektirmediğinden kolayca kana geçer. Ve midedeki fazlalıkları dışarı atar. Kansızlığı giderir: Kan yapıcı özelliğinin yanında hastalıktan yeni kalkmışlara kuvvet verir.
Damarları açar: Diğer şekerlerin oksine okisjen ile reaksiyona girdiğinde tam yanma meydana geldiği için kanda daha az atık madde bırakır. Kalp adelesine faaliyet ve zindelik vermesiyle Kalp Hastalarına faydalıdır. Romatizma: Romatizmal hastalıklarda haricen kullanmak hastayı kısa sürede iyileştirir. Ağrı dindiricidir: Balın bilhassa buharı ağrı ve sızıyı birkaç dakika içinde dindirmeye başlar. İştah açıcıdır: İhtiva ettiği A,B,C, ve diğer vitaminler ve mineraller insana zindelik verir. Kabızlık: Bilhassa sıcak bal şerbeti kabızlığı kısa sürede geçirir. Şişmanlık: Bal içerdiği enzimler sebebiyle şişmanlığı önler. Bilhassa ılık bal şerbetinin zayıflatıcı özelliği vardır.
Balgam söktürür: Balgamı keser vücudun pis rutubetini giderir. Göze faydalıdır: Gözün görme gücünü arttırır. Nar suyu ile karıştırılıp göze sürme gibi çekilirse gözün keskin görmesini sağlar. Karın ağrısı: Karın ağrısını geçirir. Bal şerbeti karın ağrılarını çok kısa bir sürede dindirir. İdrar: Söktürür. Mesane yollarını temizler. İltihabını giderir. Cildi güzelleştirir: Vücud bal ile oğulursa cilt yumuşar. Bitleri öldürür. Saçlarıı besler. Saça sürülürse saçları yumuşatır. Besler, uzatır, parlaklık ve canlılık kazandırır. Nezle’yi geçirir. Bal limonla veya sütle içilirse nezle için çok faydalıdır. Verem: Özellikle çiçek balı gül ile karıştırılıp sabah akşam yenirse akciğer yaraları ve vereme çok faydalıdır.
Varis’e faydalıdır. Bal vücudda olan olan varis ve varis yaralarına masaj yapılarak sürülürse çok faydalıdır. Karaciğer: Bal karaciğer ve göğsü temizler. Baldaki ciholin karaciğerin fonksiyonunu kuvvetlendirir. Ve hücrelerinde toplanan yağın giderilmesi için harekete geçirir. Sarılık: Balla salatalık rendelenerek yenirse susuzluğu giderir. Kanı temizler. Sarılığı kısa sürede iyileştirir. Terleme’yi giderir. Bal mumu ile birlikte birkaç gün sakız gibi çiğnenirse burun tıkanıklığı ve bundan dolayı meydana gelen terlemeyi giderir. İshal’i durdurur. Soğuk bal şerbeti ishale çok faydalıdır. Kısa sürede durdurur. Kolestrol’ü düşürür. Yatağını ıslatan çocuklar için gayet faydalıdır
Haber: Sait KÜÇÜK
