Kur'an-ı Kerim, Allah'ın insana ayrı bir değer atfedip bizzat kendi hitabını duyurduğu mucizevî bir rehber.
Kutsal kitabı okumayı öğrenmek ve ezberlemek hem kulluk vazifemiz hem de başlı başına ibadet sayılıyor. Bu vazifemizi iyi bir şekilde yerine getirebilmemiz için ise ilk adımda kalbimizi hazırlamamız gerekiyor.

İslam dininin en büyük mucizesidir Kuran-ı Kerim. Aynı zamanda Allah'ın insana ayrı bir değer atfettiğinin göstergesi. İnsan, ancak kutsal kitabı okuduğu ve anladığı sürece Rabb'inin kendisine olan hitabını duyabiliyor. Mübarek kitabımız Kur'an-ı Kerim, kendisine tutunanları hayra ve cennete götüren bir rehber, ferdî ve sosyal hastalıklarımızın şifa reçetesi. Bu ilâhî hitaba gönül veren bir müslümanın Kur'an-ı Kerim'e karşı vazifeleri de var elbette. O'nu öğrenmek, okumak, anlamak, yaşamak ve yaşatmak bir kulluk borcu...

Kuran-ı Kerim'i öğrenmeyi kim istemez ki! Fakat pek çok insan da, ir yandan nefsi, bir yandan da şeytanın vesveselerine aldanıp bir türlü başlayacak cesareti bulamaz kendisinde. Oysa Kur'an öğreticileri, hiçbir harfini tanımadığı halde üç saat gibi kısa bir zaman diliminde okumayı sökenlerin, hatta daha kısa bir zamanda da Kur'an okumayı olduğunu anlatıyor. Demek ki ayet ve dua ezberlemek sanıldığı gibi zor değil. Pek çoğumuz, namaz kılarken çocukluk çağında öğrendiğimiz, Kuran-ı Kerim'in son on sûresini okuyoruz sadece. Hâlbuki kıraati uzun tutmak, daha uzun ve farklı sûreler okumak namazı daha faziletli hale getiriyor. Öğrenmenin yaşı olmadığı gibi sûre ezberlemenin de yaşı yok. Peki, ezber yapmak gözümüzde büyüdükçe büyürken bunu nasıl kolaylaştırabiliriz?

Bütün mesele: Zihin, kalp ve dil uyumu...

Biz kapağını açtıkça Kuran-ı Kerim, kalbimize kapılarını biraz daha açıyor. Hele bir de hafif sesle okunursa ruhumuzu okşuyor. Kutsal kitabı okumak, anlamak ve ezberlemenin yolu azimle bu işe yoğunlaşmaktan geçiyor. Ensar Vakfı Değerler Eğitimi Merkezi Kur'an Komisyonu üyesi Nazif Yılmaz, Kuran-ı Kerim okumayı öğrenmekle ezbere ilk adımı başarılı bir şekilde atabileceğimizi ifade ediyor. "And olsun, biz Kuran'ı öğüt alınsın diye kolaylaştırdık. Öğüt alan yok mu?" (Kamer Sûresi, 17, 22, 32 ve 40. ayetler) ayetini hatırlatarak, okuyabilmenin zor olmadığını söylüyor. Eyüp Emniyettepe Kız Kur'an Kursu öğreticisi Rümeysa Sancar'a göre ise Kuran-ı Kerim öğrenmenin ve ezber yapabilmenin kilit noktası; zihin, kalp ve dilin uyum içinde, birlikte hareket etmesi.

Zihniniz, kalbiniz ve diliniz birbirine uyduğunda, "Ya Rabbi! Ben senin kitabının ayetlerini ezberlemek ve öğrenmek istiyorum, bana ezberlemeyi ve öğrenmeyi kolaylaştır." duası ile başlayabilirsiniz. Sonrasında, manevi heyecanı sağlamak için iki rekât "Hâcet namazı" kılabilir, dua ve istiğfar okuyabilirsiniz. Ezbere başlamadan önce zihni meşgul edecek bütün işlerinizi bitirmelisiniz. Buna rağmen şeytan türlü türlü sorunları ve dünyalık işleri akla getirerek var gücüyle çalışmaktan alıkoymaya çalışabilir. Vesvese tuzağına düşmemelisiniz. Ezber çalıştığınız mekân, sade ve sessiz olursa yoğunlaşmak daha kolay olur. Bir de mümkün oldukça yerinizi değiştirmeyin. Çünkü yeni şeyler görmek dikkati dağıtır, gözü ve gönlü meşgul eder.

***

Kuran'ı ezberlemenin altın kuralları

Kalbinizi ve mekânı hazırladınız. Ezber için sabah saatlerini tercih etmenizde fayda var. Ezberleyeceğiniz bölümü bir önceki akşam en az on defa okumanız işinizi kolaylaştırır. Sabah uyandığınızda ezberleyeceğiniz kısmın mealini dikkatlice okuyun. Anlamını bilmek, duygu ve zihin boyutunu canlı tutuğu gibi Kuran'ın anlaşılmasını da kolaylaştırır. Harflerin mahreç ve telaffuzlarının doğru ve düzgün olmasına, tecvit kurallarına dikkat etmek gerek. Yanlış veya tecvit kurallarına riayet edilmeden ezberlendiğinde sonradan düzeltmesi çok zor. Talim dersi almak, CD'lerden faydalanmak çalışmanızı kolaylaştırır. Ezber yapmanın bunların dışında başka altın kuralları da var:

Devamlı aynı hatla yazılmış Mushaf-ı Şeriften ezberleyin. Çünkü gözler, ezberlenen bölümlerin fotoğrafını çeker ve hafızaya kaydedilmesine yardımcı olur. Aynı sayfa düzeniyle kaydedildiği için de ezberlemek kolay olur.

Ezber yaparken hafif sesli okumaya özen gösterin. Görerek, okuyarak ve duyarak ezberlemek, süreci hızlandırdığı gibi hafızaya kaydı da sağlamlaştırır.

Ayetleri hafif makamlı bir şekilde ve normal hızda okumaya çalışın.

Ezberlemeye başlamadan önce mahreç, telaffuz ve tecvidine dikkat ederek en az on defa yüzünden okuyun. Dinleme imkânınız varsa üç dört defa dinleyin.

Yüzünden okuma bitince, ezberlenecek bölümden önce birinci ayeti ezberleyin ve en az üç defa ezbere tekrar edin.

İkinci ayeti ezberleyip üç defa tekrar edin. Ardından bu iki ayeti üç defa tekrar edin.

Sıradaki ayeti ezberleyin, üç defa tekrar edin. Üç ayeti birlikte tekrar edin. Aynı metodu ezberlenecek bölüm bitinceye kadar uygulayın.

Tamamını en az on defa tekrar ederek iyice pekiştirin. Ezberlenen bölümlerin her fırsatta özellikle namazlarda okunması pekiştirmeyi sağlar. Manasıyla beraber yapılan bu ezber çalışması; ayetlerdeki kurtuluş mesajlarına kulak vermeye, üzerinde düşünmeye, hayata taşımaya ve uygun zeminlerde insanlara ulaştırmaya vesile olur.

***

Ezberlemeye bu surelerden başlayabilirsiniz

Namazlarda İlahi Kelâm'ın daha fazla okunması, hem sevap hem de Rabb'in rızasını kazanmak için bir vesile. Peygamberimiz de namazlarında, "Namaz Sûreleri" olarak bildiğimiz kısa sureleri okumakla yetinmemiş. Özellikle tek başına kıldığı namazlarında Bakara, Âl-i İmran gibi uzun sûreleri okuduğunu hadis kitapları naklediyor. Kuran-ı Kerim'de, ne kadar çok ayet, sûre ve dua ezberleyip okursak, o derece iltifat göreceğimiz ve mertebemizin yükseleceği müjdeleniyor. Kur'an ezberlemeye Duhâ, İnşirah, Tîn, Kadr, Zilzal, Âdiyât, Kâria, Tekâsür, Hümeze ve Asr sûreleri'nden başlanabilir. , Bunları biliyorsanız; Bürûc Sûresi'ne kadar olan bölümleri de ezberleyebilirsiniz.