YAŞAMIN İÇİNDEN KESİTLER     

                            Veteriner Hekim Nurettin ÖZTÜRK

         Bergson  ‘’ İnsan zamanın içinde değil, zaman insanın içinde yaşar.’’der..                                                                                 

         İçimizdeki zaman bize ait değilse bize ait olan zaman  nerede?..

         Doğa ve toplum yaşamının materyalist diyalektiği , doğada ve toplumda var olan çelişkiler yumağının  kavranılmasında ve  toplumların düşünce biçiminin   oluşmasında bilimsel  en büyük etkendir…Doğa , canlı ve  insan toplumları  bir arada yaşamın dinamiklerini ve varlıklarının sürdürülmesinde aralarındaki etkileşimleri bir arada   yaşamsal süreçlerinde yaşamlarının  hukuk,  ahlak felsefesini ve kurallarını belirler…

          İnsanlık  var olduğundan bu yana   süreç içinde yaşam faaliyetlerinin  belirlediği Sosyo-ekonomik  yaşamlarında ilkel-köleci –feodal – kapitalist ve sosyalist  komünal toplum halinde  varlığını sürdüre geldikçe  toplumsal yaşayış yapılarına uygun hukuk  ve ahlak  felsefelerinin yansıması olarak    doğaya , canlılara ve insana bakış açıları farklı olmuştur…

          21.yy  insanlığına   yaşadığı yüzyıl içinde kendine rakip olabilecek dünyamızda ve uzayın derinliklerinde başka bir canlı varlığın keşfi yapılmadı ama  kendi kendisiyle  insanlıklarına karşı amansız ve acımasız  bir savaşım içindedir.Ve  insanlık doğanın acımasız afetlerine , hastalıklarına  yaşam dinamiklerinin yok olmasına karşı da kayıtsız,  yok olabileceğini  düşünmekten aciz durumdadır…Buda sermaye sınıfının doymak bilmeyen kapitalist –emperyalist sömürü  düzenlerinin bakış açılarından kaynaklanmaktadır… Azınlığın çoğunluğa egemen  olduğu sınıflı toplumlarda sömürü ve egemenlik  anlayışı  sadece insanlığa değil, doğaya ve diğer canlılara da acımasızca zulmetmektedir…

          Müdür Boncuk, Ağa Sendi ve Avcı Mağduru Çipur:

          Kağızman ilçesi Belediye  mezbahası  ilçenin Şahindere mahallesinin güneye doğru son noktasında dere içinde eski  Rus yapımı bir bina idi…Belediyenin Veteriner Hekim kadrosu olmadığından bu hizmetlerin yürütülmesi için   İlçe Tarım müdürlüğünden  Veteriner Hekim olarak görevlendirilmiştim,.. Mezbaha  etrafı köpek esir kampı gibi idi... Her gün Belediye tarafından itlaf edilmesine rağmen bir türlü baş edilemiyordu…O zamanları barınak da gündemde yoktu…Belediyenin öyle bir bütçesi ve imkanları da, duyarlılıkta  yoktu… İl çevre sağlığı reçetesi ile belediye zehirli ilaç  alıyordu zehirli köfteler yapılıyordu, Belediye zabıta memurları  tarafından  bu sahipsiz  köpeklere yedirilerek  itlaf ediliyordu,,,Tabii ki bir hekim  ve bir insan olarak  bu durumdan   acı ve üzüntü duyuyordum…Yönetmelik öyle buyuruyordu...Tüm köy muhtarlıklarını ilçe idare kurulu olarak uyarmamıza rağmen, köylüler bakamadıkları köpekleri ilçeye bırakmayı en kolay çözüm yolu bulmuşlardı…

        Sahipsiz köpeklerden bir tanesini sahiplenmek  istedim…Kaldığımız lojmanın bahçesine bir ağaca bağladım birkaç saat sonra köpek çalındı.. Soruşturdum çalanı buldum. İyi bakacağına yemin ettirdim,.. tamam dedi…iyi bak ara sıra kontrol edeceğim dedim…tamam amca dedi…ertesi gün bir tane daha getirdim onu da çaldılar…Bu iş hoşuma gitti ve kendi kendime çözüm bu dedim köpekleri sahipli ederek onları itlaftan kurtarmak…Mezbahada çalışan işçilere de aynı şeyi yapmalarını söyledim,,. Çok hırpalanmış, zayıf, cılız hasta  yavru köpek sahiplendim, Bunu kimse çalmadı gittikçe iyileşmeye ve büyümeye başladı,..Çocuklarda çok sevdiler  bir ad koymamız gerekiyordu…Boncuk olsun dedik ve adını böylece boncuk  koyarak  nüfusumuza katmış olduk…

       İlçe’ye bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde ikamet eden bacanağıma hafta sonları giderdik…O da tutturmuş ben köyün ağası olacağım diye…Bacanağın bir kangal köpeği vardı…Adı Sendi idi…Köy göçmüş bir kaç ev kalmış , köyde yaşayanlar da hep yaşlı , onlarda  biz burada neyi bekliyoruz diyorlardı…Bir zamanları 200 haneli köyde şimdi on hane kalmış…Çocukları hep büyük şehirler de, dış ülkeler de …Dedim bacanak sen hiç heveslenme hepiniz bu köyden gidicisiniz bu köyün sahibi Sendi’dir…Ağalıkta  Sendi’nin  hakkıdır…Gidene kadar ağa olayım ondan sonra Sendi olsun dedi ise de bacanak…Olmaz  dedik  ve köylülerin oyları ile  Sendi’yi  ağa ilan ettik…Ve Sendi oldu  AĞA  SENDİ böylece…

      Ağa Sendi , çok zeki  ve de çok gururlu bir köpekti kümesten bir yumurta yemiş,  bacanak bir kaç sopa vurmuş ve bağırmış Sendi’ye…Sendi üç gün yemek yememiş ve havlamamış…Gittik hiç kimseye bakmıyor…Her gittiğimizde köye, gideceğimizi hissediyormuş ve bizim arabayı uzaktan gördüğünde sevinmesini seslenmesini görmüş olsaydınız , inanmazdınız …Köyden ayrılma zamanımız olduğunda köyün dışına kadar bizi yolcu ederdi güle güle dercesine havlardı…Bu sefer hiç pas vermedi…Köye gittiğimizde kasaptan ciğer alıp Sendi için götürüyorduk…Önüne ciğeri  koyduk bakmadı bile…Bacanak gitti birkaç yumurta getirdi önüne koydu .Sendi  kalktı yerinden gitti uzakta bir yere arkası  dönük oraya oturdu…Bacanak özür diliyorum ağzından bile öptü bir türlü barışmadı…Ben bacanağa kızdım bir daha duyarsam Sendi’ye bir şey yaptığını veya kızdığını  senden küserim dedim…Hanıma dedim haydi kalk bizde gidelim, bir daha gelmeyelim bacanağa…Arabaya bindim hareket etmeye başladım bir anda Ağa Sendi yerinden kalkıp arabanın önüne gelip oturdu aranbadan indim Ağa  Sendi’yi öptüm  çiğeri yedi,  başladı bizimle oynamaya ama bacanağa halen  küs ona pas vermedi…

         İlçe Tarım Müdürlüğünün  bitişiğinde, müdürlüğe tahsis edilmiş lojmanda oturuyorduk. Her gece yatmadan önce müdürlüğü kolaçan  eder, daha sonra  yatardım. O araları da terör Kağızman’da gündemin konusuydu. Müdürlüğün giriş kapısına baktım bir sepet ,hava kapalı ve ışıklarda yanmadığı için bende bir ürperme oldu, patlayıcı bir tuzak olduğu düşüncesiyle polisi aramak istiyordum ki, miyavlama sesi ile dikkatlice sepete yaklaştım baktım sepette daha gözleri bile açılmamış üç tane minicik kedi yavrusu …Dedim: şu işe bak cami avlusuna insan yavruları bırakılıyor…Veterinerliğe de kedi, köpek yavrusu…Peki bu ikisi arasında   bir ilişki yok mudur?....     

        Boncuk gittikçe gelişmeye ve büyümeye başladı …Evin bir ferdi gibi oldu…İlçe sağlık ocağı ile İlçe Tarım Müdürlüğü arası iki kilometre kadar vardı…Her sabah hanımı oraya kadar götürüp iş yerine bıraktıktan sonra İlçe Tarım Müdürlüğüne geri dönerdi…İlk başlarda hizmetlinin paçalarından tutar benim odanın kapısına kadar getirirdi, hizmetli kapıyı açtıktan sonra bırakırdı…Daha sonraları hizmetli Harun  ile anlaştıkları için hizmetli Harun’un  paçasından tutmadan kapıyı açmasını beklerdi…Daha sonraları da hiç onlara  havlamadan kendisi kapıya kadar  geldiğini havlayarak  haber verirdi… Odamda bir köşe de otururdu  sessizce… Bende, bir şeyler ara sıra yemesi için veriyordum… Tuvaleti geldiğinde haber veriyordu kapıyı açıyordum gidip tuvaletini yaptıktan sonra  geliyordu…Boncuk nerede ise benimle birlikte mesai yapıyordu…Zamanla biz kimlere hizmet veriyoruz… O insanları tanımaya başladı…Polis ve askerin bizimle pek işi olmadığından, onlardan gelen olursa çok kızıyordu… Gittikçe boncuk insanlaşmaya ve işlerimize karışmaya başladı… Bazen ben evraklara daldığımda bir köylü odaya geldiğinde fark edemiyordum…Sanki müşteriye bak gibisinden birazda sertçe  havlayarak beni uyarıyordu…Böyle işime karışmasından Boncuk’u terfi ettirdik …BONCUK oldu…Müdür BONCUK …

        Bir  gün bir  köylü kliniğe   kanadı  kırık   bir kara  karga getirdi… Köyden gelirken bakmış karga uçamıyor, yakalamış …  kargayı  ne yaparsan yap…  iyi günler dedi  kargayı bırakıp   gitti…Karganın kanadı   gangren olmuş  avcıların avlanma  sıralarında yaralanmış olabileceğini teşhis ettim… Gereken  tıbbi müdahaleyi yaptım …Her gün yaranın pansumanını yaptıkça aramızda dostluk bağları oluştu…Eski  iki katlı    bir yapının , alt katta Diş Kliniği vardı…Üst kat   benim Veteriner Klinikti…Kliniğin merdivenleri dışarıdandı ve ön tarafında balkon vardı,,, Karga hep bu balkonda kalıyordu. Karga iyileştikçe hareketlenmeye başladı… Balkondan aşağıya kendini atıyor,  merdivenlerden   balkona  çıkarak tekrar tekrar  aşağıya atlıyordu ama  uçamıyordu… Bu hareketleri bir oyun gibi yapıyordu…Adını  Çipur koydum…Artık herkes tanıyordu Çipur’u… kliniğin  bahçesinde yeşillikte dolaşıyor , beslenip  geliyordu…ÇİPUR’da  insanlaşmıştı artık gel dediğimde geliyordu…Etrafımda dolaşıp duruyordu….Bir sokak kedisi ile arkadaş oldular…Kedi , aşağıdan miyavladığında hemen balkondan aşağıya atlıyordu…Çipur’a çok alışmıştık bir ara  kayboldu, bulamadım…Etrafta çocuklar vardı yemin ettiler  görmedik .dediler…Bir hafta aramadığım yer, sormadığım insan kalmadı…Sanki yer yarıldı, Çipur  yerin altına girdi...Aynı Çipur gibi  bir sabah uyanıp dışarı çıktığımda  sesime ses vermeyen Müdür Boncuk’ta kayıp olmuştu…

      İnsanın   sevgi duyduğu  bir  şeyini   kayıp etmesi  çok kötü…İnsan kendinde bir eksiklik hissediyor…Böyle durumlar her insanın başına geliyor ve aynı benim  yaşadığım  duyguları yaşıyordur, her insan , kesinlikle ...Eğer yaşamıyorsa aşırı duyarsızlık içindedir o insan …Böylelerin insanlığından şüphe edilir…

     Kayıp, ölümden de zor…Babamızın ve annemizin  vefatlarında isyan ediyordum bir türlü kabullenemiyordum, Zamanla  ölümün bir doğa kanunu olduğunu, görüyorsun ve kabulleniyorsun…Alışıyorsun, yüreğinin derinliklerinde onun sevgisi ile yaşamın olgunluğu içerisinde yeniden farklı  bir duyarlıkla hayata bağlanıyorsun…

       Ya faili meçhule giden kayıp  insanlar, onların yakınları, yüreğinde insanlık duygusunu hisseden insanlar…Ya tüm bir toplumun yaralanan vicdanları , yaşamı kabusa  döndüren vahşeti anlatabilmek   zor…

       Tüm bunlara doğa kanunu, kader mi! deyip...kabullenip , kendimizi alıştıracak mıyız?…Demesi çok kolay…Gel de bunu 104 yaşındaki  Belfo anne’ye sor, oğlu Cemil  Kırbayır ,  8 Ekim 1980 yılında ,Göle’de gözaltına alınıyor, Kars Emniyet Müdürlüğüne  götürülüyor…Götürülüş o götürülüş ,bir daha haber alınamıyor.  Ve şimdi de , 31  yıl sonra: Zaman aşımına uğrayıp uğramadığı araştırılıyor ,medya’dan öğrendiğimize göre…Cemil  Kırbayır’ın   Berfo anası ve kardeşleri 31 yıldan bu tarafa canlarını arıyor…Peki bu ailenin dramlarını  ve çektikleri acıları anlatabilecek bir dil var mı?... Cemil Kırbayır, gözetim altına alındığında yirmilerin üzerinde, anneciğinin yaşı 73  iken, Berfo  ana oğlunu evlendirmiş olsaydı torunları ile beraber doğanın kendisine bahşettiği bu ömrü mutluluk içinde geçirmiş olacaktı…Ama Berfo Ana ,31 yılda her gün öldü dirildi, gözleri hep kapı da,  belki oğlu  çıka gelir diye… bekledi  durdu…Ağlamaktan,  her geçen gün  umudu tükendikçe  göz yaşları zehir oldu, içine akıttı… Yine de  ömrü yettiği kadar bu  tükenmekte olan umudu acılarla son nefesine kadar yaşayacak  eğer  yaşam deniyorsa…Bu bir ana yüreği tüm umutları tüketmemeye çalışacak , bir daha oğlunu görebilmek  için… 

        Berfo Ana’nın oğlunun başına gelen sadece kayıplardan bir örnek…Ya gece yatağından alınıp gözaltına alınanlar evine gitmekte olanları kuytu   bir yerden alıp götürülenler, bir daha dönmeyenler kaç bin insan var  acaba!...Ya  faili meçhul cinayetler…

        Kafkas Üniversietesi  Veteriner Fakültesi  Öğretim üyesi Prof.Dr.Savaş ÖZTÜRK ,    Berfo anaların  evlat acısıyla yaşamlarının dayanılmaz  izdıraplarını birazcık olsun dindirebilmek , bundan sonraki yaşamlarında evlatlarının güzel insanların gönüllerinde yaşadığını duyumsatmak adına yüreğinden gelen insanlık sevgisi duyarlılığı ve aydın  sorumluluğu bilinciyle yazıp bestelediği ve öğretim görevlisi eşi Sevgi ÖZTÜRK  ile birlikte seslendirdiği ‘Tomurcuk’ adlı albümleri ile toplumla paylaştıkları ‘Berfo ana ‘ parçası için  28 Kasım 2011 tarihli  BİRGÜN Gazetesine yaptıkları röportajlarında ;

      ‘Berfo’  eserimin ortaya çıkışında yaşadığım o yılların etkisi büyüktür. Berfo ana 12 Eylül’de yaşanan acıların en gerçek yüzüdür bence. Düşünün 31 yıldır oğlunu arayan bir kadın ve yaşı 104. Hangi vicdan bu acıyı yaşatabilir bir anaya. Oğlunu asıp cansız bedenini  verselerdi, bu kadın bu kadar acı çekmeyecekti belki de. Vicdanı olan hangi yüreği dağlamaz  bu trajedi. Berfo eserimde , Berfo Anay’la birlikte yolculuğa çıkıp , bir tomurcuk,  bir umut yakalamak istedim. Düşündeki oğlunu bir yerlerde yaşatmak istedim, sancılandım günlerce ve hikayenin sonunda şu dizeler çıktı.’’Nerededir oğlun hangi kuytuda Berfo/ Yoksa bir güzelin yüreğinde mi?’’,Kısacası Berfo’yla 12 Eylül’ün yaktığı tüm anaların yüreklerinin ortak haykırışı olmaya çalıştım.’’  Söylemektedir Prof.Dr.Savaş ÖZTÜRK.

Sevgi ve Savaş Öztürk’ün  “Tomurcuk” adlı albümünde yer alan “Berfo” türküsünün sözleri şöyle:
Hoyratça bir gündü o gün
Halden bilmez bir gündü
Yürekler dağlandı yandı
Yanan közde düş kaldı

Aradın onu serhat ilinde Berfo
Türküsü dilinde resmi elinde

Berfo…sen uzaklarda ağlayansın
Berfo…sen acı türkü söyleyensin
Berfo…sen oğula yanansın

Acılar hep sende kaldı
Ömrün bitmez gün saydı
Nerdedir oğlun hangi kuytuda Berfo

Yoksa bir güzelin yüreğinde mi?
Gölede bir güzel yüreğinde mi?

Eyy berfo
Eyy uzak diyarların sabırlı kadını
Yıldızlar nasılda azalıyor kayıp gecede
Sen bir asır devirmiş ömrüne inat

Boynu bükük gecenin içinde
“ben anayım” deyip
Kayıp giden yıldızını arıyorsun
Kapın sürgüsüz, gözün uykusuz

Bekliyorsun…
Ne resmi düşüyor nasırlı ellerinden
Ne gidişi yaşlı gözlerinden
Eyy Berfo
Sen oğula…

Sen ağlayacak bir mezar taşına hasret
Sokağı mesken tutuyorsun
Çoğalttıkça çoğaltıyorsun
Kayıp umutlarını…

        Ben burada bunları yapanları, yaptıranları yargılamayacağım. Elbette toplum vicdanında ve yapanların kendi vicdanlarında yargılanmaları olacaktır.  Sadece kendisine insan denen  insanoğlunun  kendi yaşam dinamiğine karşı  besleyebildiği vahşi duygularının, duyarsızlıklarının ve sorumsuzluklarının  kökenini   yorumlamaya çalışıyorum…

         İnsan olan her insan, bir şeyini kayıp edince;  kendinde ve toplumda  bir şeylerin eksildiği duygusunu yaşıyor ve bu duygu insanların ve toplumların  yaşamında mutsuzluk, negatif enerji yaratıyor olmasına rağmen insanın kendisi  kendi mutsuzluğunu neden yaratıyor? Bunu bilerek ve isteyerek mi yapıyor acaba ?...

        Ağa Sendi, Müdür Boncuk ve  Çipur’un   akıbetleri  konusunda bilgi vermek istiyorum:

        Ağa Sendi, kangal cinsi bir çoban  köpeğidir..Kangal köpeklerinin en tipik  özelliği özgür oluşlarıdır.Çok zeki  olan kangal köpekleri,insana sadık ve  itaatkar  fakat  fazla baskıya dayanamazlar, ancak kendi görev alanlarında verilen çobanlık görevini en iyi şekilde yaparlar.Ağa Sendi, bacanak ve baldıza çok bağlıydı.Komşu köylerinden bir tanıdıkları koyunları için bir süre Sendi’yi  istemişler, onlarda kırmamış vermişler, zorla götürmüşler Sendi’yi..Bir hafta Sendi hiçbir şey yememiş ,zayıflamış nerede ise ölecek bir durumda getirip bacanağa  teslim etmişler.Bir müddet  bacanaklara pas vermemiş neden  başkasına vermişler diye…Daha sonraları iyice iyileşti ve çok mutlu ,eski neşeli durumuna geldi. Bacanak bir hata daha yaptı bir başka tanıdığına verdi…gidiş o gidiş..Anlattıklarına göre çöplükten  yediği zehirli bir yiyecekten ölmüş…

       Müdür Boncuk’u şehir içinde geceleri ışıklandırılan elektrik direği yanında  ölü bulduk… Öldürülmüş  olabileceği şüphelerimizi aynı yerde birkaç gün önce başka bir köpeğin elektrik kaçağından öldüğünü öğrenmemiz kuşkularımızı giderdi  ise de ; yine burada Boncuğu ölüme götüren belediyenin  teknik ve çevre sağlığı  gözetmeden sadece gösteriş olsun diye  topluma  bakış anlayışından ve sorumsuzluğundan kaynaklanan ihmalkarlığıdır…

      Çipur ‘u  da açıkta bulunan çöplükte can dostu sokak  kedisi ile birlikte   ölü bulduk…Ölüm nedeni yine zehirli gıda…

     Yaşadığımız yy. tüm olumsuzluklara ve karmaşıklığa rağmen    insanlığın    tüm  canlıların ve doğanın  kolektif yaşam haklarının korunduğu sömürüsüz toplum anlayışının    hukuk ve ahlak felsefesine   bilimsel  materyalist diyalektik düşünce bakış açısına    tüm toplumların  sahip olabilmesinin  mücadelesinin yüzyılı olması umuduyla…       

       Yaşadığımız  yüzyılda  insanlık kazansın …

     Veteriner Hekim Nurettin ÖZTÜRK

      vetheknurettinozturk@hotmail.com

     Ankara, 08.12.2011